|
|
 
Bert Feron
|
||||
08-02-2008:
De nieuwe werknemer: een leven vol banen Het gaat goed in Nederland. Bedrijven maken weer winst, het werkloosheidspercentage is nog nooit zo laag geweest en toch hebben we een probleem. Het bedrijfsleven kan heel moeilijk aan goed personeel komen. En als ze al goede mensen binnen hebben gehaald, is het nog maar zeer de vraag of ze lang blijven. Want de nieuwe generatie werknemers komt eraan. De generatie van jobhoppen, een leven vol banen.
door Ron Gregoor
Nieuwe generatie uit tijdperk van overvloed
Behoefte aan reflectie op eigen persoon Frans Verkooijen is senior consultant bij Right Management, onderdeel van de wereldwijde HR- provider Manpower. Right Management richt zich vooral op de organisatorische en menselijke vraagstukken die het gevolg zijn van alles wat zich afspeelt in de dynamische wereld van 'werken'. Verkooijen is Oosterhouter, werkt alweer zo'n vijf jaar bij Right Management. Hij is gastdocent bij Avans Hogeschool en hij adviseert en begeleidt in processen die te maken hebben met 'the Human Side of Change'. Hij is vader van drie dochters, die in de jaren negentig zijn opgegroeid. ,,Zij behoren tot de nieuwe generatie werknemers, die heel anders zijn dan wij tot nu toe gewend zijn", zegt hij. Op congressen spreekt hij daarover en behandelt dan vooral de manier waarop werkgevers daarmee om moeten gaan.
Nederland vergrijst, er komen steeds meer 80- plussers. ,,In 2025 hebben we te maken met een grijze golf van mensen die ouder zijn dan 65. Mensen die niet meer werken. Daar tegenover staat dat er steeds minder mensen de arbeidsmarkt op komen, simpelweg omdat er minder mensen zijn’’, begint hij. Manpower deed onlangs een onderzoek naar 'de nieuwe werknemer'. Er werden 8300 enquêteformulieren verstuurd met een responsscore van 21 procent. Daarnaast deed de organisatie 40 diepte-interviews.
Overvloed
,,Het is al wel duidelijk dat de nieuwe generatie twintigers, de mensen die nu aan het werk gaan, heel anders is dan onze generatie’’, zegt Verkooijen. ,,Dat is logisch, het zijn kinderen die zijn opgegroeid in een tijdperk van overvloed. Een tijd dat alles kon. Wil jij tennissen, doen. Wil je muziekles, doen, is goed voor je ontwikkeling. Dat was ook een tijd waarin kinderen inspraak hadden, over alles onderhandelden. Waar gaan we naartoe op vakantie, welke opleidingen ga ik volgen. Dat kon makkelijk in een tijd van optimisme. Allemaal prima, maar de jeugd van de jaren tachtig en negentig heeft wel een heel andere opvatting over het leven dan onze generaties. Presteren is wel belangrijk, maar heeft veel minder meerwaarde. Relaties zijn het allerbelangrijkst. In een tijd van onderhandelen is het voor hen niet meer de vraag 'ik solliciteer daar', maar een kwestie van netwerken. Als ze willen werken, zoeken ze eerst via hun netwerk op wat ze willen. Dan gaan ze eens praten met vijf of zes bedrijven en beslissen daarna waar ze willen werken. Dat kan ook, want bedrijven zitten te springen om goede mensen.’’
Werk moet voor deze generatie niet in de eerste plaats heel veel geld opbrengen, maar het moet vooral leuk zijn. ,,Dat past precies in de filosofie dat plezier een volwaardig levensdoel is geworden. Deze generatie die groot is geworden in een tijd dat alles kon en alles leuk was, wil dat ook doen als ze volwassen is.’’
Dat wil volgens Verkooijen niet zeggen dat ze niet hard willen werken. ,,Nee, integendeel zou ik haast zeggen. Maar op een andere manier dan wij dat willen. Ze willen werken op tijden die hun uitkomt. Ze willen desnoods 's nachts werken, dat doet er niet zo toe. Als ze ook maar veel vrije tijd hebben.’’
Carrière maken is ook niet meer een belangrijk levensdoel. De statusbaan is uit, lifestylewerk is in. Uit de Manpower enquête bleek duidelijk dat een grote meerderheid (62 procent) een sociaal leven boven werk verkiest. ,,Maar een sociaal leven kun je ook in je werk hebben. Dus het hoeft elkaar niet per se te bijten.’’
Afwisseling
De nieuwe generatie vindt ook dat om carrière te maken je niet per se fulltime hoeft te werken. Afwisseling is heel belangrijk voor de nieuwe generatie werknemers. ,,Ze blijven niet hangen aan een baan, een baan voor het leven, dat zul je in de toekomst niet vaak meer meemaken. Twee, drie jaar en dan op zoek naar een nieuwe uitdaging. Goede beloning beschouwen ze als vanzelfsprekend.’’
Erg opvallend is dat de nieuwe generatie weinig waarde hecht aan leidinggeven. Amper 10 procent van de hbo'ers en slechts 6 procent van de wo'ers zegt graag leiding te willen geven.
Wat moeten bedrijven aan met 'zo'n verwende generatie', vragen ze Verkooijen vaak als hij een lezing houdt over dit fenomeen. ,,Heel veel’’, zegt hij, ,,want ze hebben veel talenten. Ze zijn zeer flexibel, innovatief en hebben creatief vermogen. Ze doen immers hun hele leven niets anders dan nieuwe paden betreden. Ze hebben een ontzettend goed en uitgebreid netwerk. Hebben goede communicatieve vaardigheden, omdat het onderwijs daar heel snel op ingesprongen is. En belangrijk, ze kunnen heel goed onderhandelen, ze doen hun hele leven al niet anders.’’
Vertrouwen
Wat moet een leidinggevende met de nieuwe werknemers? Verkooijen: ,,Vertrouwen op commitment. Ook zij moeten zich flexibel tonen. Ze zullen moeten werken aan wederzijdse afhankelijkheid. Ze kunnen een prima leermeester zijn voor die groep, want ze zijn natuurlijk wel leergierig. Geef ze vertrouwen, daag ze uit, maar stel wel je grenzen. En ga mee in de onderhandelingen.’’
Hoe werft en behoudt een bedrijf een 'nieuwe werknemer'? ,,Er moet aandacht zijn voor een balans tussen werk en privé. Dat betekent ook dat je een balans in je teams moet hebben, mensen die met elkaar samenwerken. Werk met een platte organisatie, in een informele sfeer. En projectmatig. Een persoonlijk contact tussen werknemer en leidinggevende is heel belangrijk. De baas moet de mening van een werknemer op inhoud beoordelen. Maar het allerbelangrijkste: wees jezelf, als leidinggevende en als bedrijf.’’
En begeleidt die dan tijdens het hele traject? ,,Omdat de arbeidsmarkt onoverzichtelijk is en jongeren vaak nog niet weten wat voor soort werk ze willen, hebben ze grote behoefte aan loopbaanbegeleiding en reflectie op eigen wensen en vaardigheden. Voor een deel voorziet de markt daarin: loopbaanbegeleiders genoeg. Maar het merendeel van de nieuwe werknemers wil geen gebruik maken van het huidige aanbod. Ze hebben slechte ervaringen opgedaan met beroepskeuzebegeleiding op school en verwachten daardoor ook weinig van loopbaanbegeleiders’’, aldus Verkooijen.
,,Daarnaast is professionele loopbaanbegeleiding hoogdrempelig: duur en het heeft het imago vooral bestemd te zijn voor managers met flinke werkervaring. Bovendien heeft de generatie die opgroeide met het idee van onbegrensde mogelijkheden een zekere aversie tegen 'plannen'. Het beeld bestaat dat je carrièrestappen voor jaren moet gaan vastleggen en dat beperkt hun vrijheid.’’
Frans Verkooijen uit Oosterhout: ,,Aandacht voor balans tussen privé en werk.’’
|
|
|||
